"Στο τέλος της ημέρας..."

Μια φράση που εδώ και αρκετά χρόνια ακούμε συχνά είναι το περίφημο "στο τέλος της ημέρας", ακριβής μετάφραση του αγγλ. "at the end of the day". Η αντιγραφή από μια γλώσσα σε άλλη δεν είναι καθόλου κακό πράγμα, τουναντίον, κατά τη γνώμη μου, είναι κάτι πολύ θετικό, νοουμένου ότι μέσω της αντιγραφής εισάγεται στα ελληνικά κάτι καινούργιο. Είναι αμέτρητες οι περιπτώσεις όπου νέες έννοιες αποδίδονται στα ελληνικά με λέξεις που αποτελούν μετάφραση της πρωτότυπης απόδοσης στα αγγλικά, π.χ. υπολογιστής (computer), τηλεόραση (television - κι ας είναι ελληνικό το τηλε-).

Εκεί που, κατά τη γνώμη μου, η αντιγραφή δεν έχει νόημα είναι όταν δεν προσφέρει κάτι καινούργιο, δηλ. όταν εμφανίζεται μια λέξη ή φράση για να αποδώσει κάτι που ήδη μπορεί να αποδοθεί μια χαρά. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η φράση "στο τέλος της ημέρας" έχει το ίδιο νόημα με τη φράση "σε τελική ανάλυση", η οποία δεν υστερεί από την πρώτη ούτε σε σαφήνεια ούτε σε συντομία.

Ίσως, βέβαια, φαινόμενα σαν κι αυτό να μη γίνονται για να εξυπηρετήσουν την επικοινωνία, αλλά να είναι απλά αποτέλεσμα της μονόδρομης και αναπόφευκτης επιρροής που έχει η αγγλική γλώσσα στις υπόλοιπες γλώσσες.

Το "ας/να πούμε" ως γέμισμα

Σε όλες τις γλώσσες (προφανώς) υπάρχουν λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στον προφορικό λόγο όχι επειδή εξυπηρετούν οτιδήποτε επικοινωνιακά, αλλά για να δώσουν χρόνο στον ομιλητή ή ως έκφανση της νευρικότητάς του.

Η χρήση της φράσης ας πούμε είναι μια χαρά όταν σημαίνει ας θεωρήσουμε, ας υποθέσουμε, προτείνω, εισηγούμαι, για παράδειγμα ή κάτι παρόμοιο. Π.χ.

Μπορείς να έρθεις, ας πούμε, κατά τις δέκα και να φύγουμε μαζί. (εισήγηση)
Η Σενεγάλη, ας πούμε, είναι μια χώρα της δυτικής Αφρικής. (αν ο ομιλητής φέρει τη Σενεγάλη ως παράδειγμα)

Η χρήση του ας πούμε δεν είναι καθόλου μια χαρά, όμως, όταν δεν εξυπηρετεί τίποτα και αποτελεί απλά ένα κούφιο γέμισμα. Π.χ.

Πήγα και του ζήτησα ΧΧ-, ας πούμε,-ΧΧ να μιλήσει με τον πατέρα του. (αν είναι περιγραφή γεγονότος και η πράξη δεν φέρεται ως παράδειγμα, τότε το ας πούμε δεν έχει θέση)

Το να πούμε χρησιμοποιείται κατά κάποιον τρόπο ως επεξηγηματικό:
Θέλω ΧΧ,-να πούμε,-ΧΧ να της ζητήσω να βγούμε.

ή ως έκφραση θυμού ή άλλων συναισθημάτων:

Ζητάει και τα ρέστα, να πούμε!

Προσωπικά βρίσκω ότι το να πούμε, όταν μπαίνει χωρίς να χρειάζεται, υποδηλώνει κάπως κακή χρήση της γλώσσας, αλλά υποθέτω ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί λάθος, αφού κάτι εκφράζει. Αντίθετα, το άσκοπο ας πούμε (σε αντίθεση με το εύλογο ας πούμε) είναι παντελώς αχρείαστο και πρέπει να αποφεύγεται.